Klorheksidin

Klorheksidin, ağız gargaralarında ve jellerde kullanılan antiseptik bir maddedir. Ağız mukozasına ve diş yüzeylerine tutunarak bir süre boyunca etkisini sürdürebilme özelliği nedeniyle plak kontrolünde başvurulan seçeneklerden biridir. Farklı yoğunluklarda ürünler bulunur; hangisinin uygun olduğu kullanım amacına göre değişir.

En sık kullanıldığı durumlar arasında cerrahi işlem sonrası bölgenin mekanik olarak fırçalanamadığı dönem, akut iltihabi tablolar ve mekanik temizliğin geçici olarak kısıtlandığı özel durumlar sayılabilir. Bu dönemlerde klorheksidin, fırçalamanın yerini almak için değil, ara dönemde plak birikimini sınırlamak için önerilir.

Uzun süreli kullanımda bazı yan etkiler görülebilir. En sık karşılaşılanı diş yüzeylerinde ve dil sırtında görülebilen kahverengimsi renklenmedir; bu renklenme genellikle profesyonel temizlik ile giderilebilir. Ayrıca tat almada geçici değişiklik ve bazı kişilerde mukozada tahriş görülebilir. Bu nedenle kullanım süresi sınırlı tutulur ve hekim önerisiyle belirlenir.

Klorheksidinin etkisi, diş macunlarındaki bazı bileşenlerle etkileşim sonucunda azalabilir; bu nedenle fırçalama ile gargara arasında bir süre bırakılması önerilebilir. Hiçbir gargara, fırçalama ve ara yüz temizliğinin yerini tutmaz. Kullanım kararı ve süresi muayene sonrası hekim tarafından belirlenir.

Klorheksidinli gargara ile raflarda bulunan günlük ağız suları aynı amaçla kullanılmaz. Günlük ürünler çoğunlukla ferahlık sağlamaya ve içeriğine göre çürükten korunmaya yönelik olup sürekli kullanım düşünülerek hazırlanmıştır. Klorheksidin ise belirli bir dönem için, tanımlı bir amaçla önerilen ve süresi sınırlandırılan bir üründür. Bu nedenle biri diğerinin yerine geçmez; hangisinin uygun olduğu ve ne kadar süreyle kullanılacağı hekim tarafından belirlenir.

Tedavi sürecinde bu ürün genellikle mekanik temizliğin geçici olarak yapılamadığı dönemlerde gündeme gelir. Cerrahi işlemin ardından bölgenin fırçalanmasına ara verildiği günler, akut iltihabi tablolarda bölgenin örselenmemesinin istendiği dönemler ve kısa süreli özel durumlar bu kapsamdadır. Bölge yeniden fırçalanabilir hâle geldiğinde kullanımın sürdürülmesi beklenmez; mekanik temizliğe dönülür. Cerrahi sonrası dönemin nasıl yürütüldüğü için bkz. diş çekimi sonrası iyileşme.