Bariyer membran

Kemik iyileşmesi, yumuşak doku iyileşmesine göre daha yavaş ilerler. Bir kemik defekti açık bırakıldığında, hızlı çoğalan bağ dokusu ve epitel hücreleri boşluğu doldurabilir ve kemik hücrelerine yer kalmaz. Bariyer membran, bu yarışı kemik lehine çevirmek için kullanılan fiziksel bir engeldir. Kemik grefti uygulanan bölgenin üzerine yerleştirilerek greft partiküllerinin yerinde kalmasını da destekler.

Membranlar genel olarak iki grupta değerlendirilir. Rezorbe olabilen membranlar çoğunlukla kollajen esaslıdır ve zamanla vücut tarafından emilir; ikinci bir cerrahi ile çıkarılmaları gerekmez. Rezorbe olmayan membranlar ise belirli bir süre sonra çıkarılmak üzere uygulanır ve daha kararlı bir boşluk koruması gerektiren durumlarda değerlendirilebilir. Seçim, defektin biçimine ve büyüklüğüne göre yapılır.

Membran uygulaması, yönlendirilmiş kemik rejenerasyonu olarak adlandırılan yaklaşımın temel bileşenidir. Aynı ilke periodontal defektlerde de kullanılır; bu bağlamda yönlendirilmiş doku rejenerasyonundan söz edilir. Her iki durumda da amaç, iyileşecek boşlukta doğru hücre tipine alan bırakmaktır.

Bariyer membran kullanımı en sık; çekim sonrası soket koruma uygulamalarında, implant öncesi ya da implantla eş zamanlı yürütülen greftlemelerde, sinüs tabanının yükseltildiği işlemlerde ve kemik duvarındaki sınırlı açıklıkların örtülmesinde gündeme gelir. Hangi durumda membran gerektiği; defektin biçimi, büyüklüğü ve çevre dokuların durumu değerlendirilerek planlama aşamasında belirlenir.

İşlemin başarısını etkileyen en kritik nokta, membranın üzerinin yumuşak doku ile gerginlik olmadan kapatılabilmesidir. Membranın ağız ortamına açılması iyileşmeyi olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle flep tasarımı, dikiş tekniği ve iyileşme döneminde bölgeye baskı uygulanmaması önem taşır. Süreç ve sonuçlar kişiden kişiye değişir.

İyileşme kontrollerinde hekimin baktığı ilk nokta, dikiş hattının kapalı kalıp kalmadığıdır. Bölgede gerginlik bulgusu, dikiş hattında açılma ya da membranın bir kenarının dokudan sıyrılmış olması kaydedilir; bu bulgular yaklaşımın gözden geçirilmesini gerektirebilir. Yumuşak dokunun rengi, ödemin seyri ve kişinin bildirdiği rahatsızlık da aynı değerlendirmenin parçasıdır.

Rezorbe olan bir membran uygulandığında ayrıca çıkarılması gerekmez; vücut tarafından zamanla emilir ve bu süreç genellikle fark edilmez. Rezorbe olmayan membranlarda çıkarma işlemi, iyileşmenin seyrine göre hekimin belirlediği bir randevuda yapılır. Membranın kendisi ağız içinde çoğunlukla hissedilmez; dikkat edilmesi beklenen nokta materyalin kendisi değil, üzerini örten yumuşak dokunun sağlığıdır. Süreç ve sonuçlar kişiden kişiye değişir; size uygun planlama muayene ile belirlenir.

Hasta açısından bu, iyileşme döneminde bölgeye baskı gelmemesi anlamına gelir. Hareketli bir protez kullanılıyorsa üzerinde düzenleme yapılması ya da bir süre kullanılmaması istenebilir; bölgenin dille kurcalanmaması, sert gıdalardan kaçınılması ve önerilen bakım biçiminin sürdürülmesi beklenir. Dikiş hattında açılma, bölgede sertleşen bir şişlik ya da beklenenin dışında seyreden rahatsızlık fark edildiğinde hekime başvurulması önerilir. Greftlemenin genel çerçevesi için bkz. implant öncesi kemik greftleme.