Frenektomi

Frenilum, dudağın ya da dilin hareketini sınırlayan ince mukoza katlantısıdır. Ağızda üst dudak, alt dudak, yanaklar ve dil altında bulunur. Konumu ve kalınlığı kişiden kişiye değişir. Frenilumun diş etine çok yakın ya da dişler arasına uzanacak biçimde tutunduğu durumlarda çeşitli sorunlar gündeme gelebilir.

Üst ön dişler arasına uzanan kalın bir frenilum, dişler arasında boşluk kalmasına katkıda bulunabilir; ortodontik tedaviyle kapatılan boşluğun tekrarlamasında rol oynayabilir. Diş eti kenarına yakın tutunan frenilum ise fırçalamayı güçleştirebilir ve dudak hareketiyle diş etine binen çekme kuvveti nedeniyle diş eti çekilmesine katkıda bulunabilir. Dil altındaki kısa frenilum ise dil hareketlerini sınırlayabilir.

Frenektomi lokal anestezi altında uygulanan, göreli olarak kısa süren bir işlemdir. Frenilum dokusu serbestleştirilir, gerektiğinde konumu değiştirilir ve bölge sütur ile kapatılır. Bazı vakalarda dokunun tamamen çıkarılması yerine yalnızca yeniden konumlandırılması tercih edilebilir. Uygulanacak teknik, frenilumun tutunma yerine ve amaca göre belirlenir.

İşlemin zamanlaması vakaya göre değerlendirilir; ortodontik tedavi ile ilişkili durumlarda tedavinin hangi aşamasında yapılacağı ayrıca planlanır. İyileşme genellikle sorunsuz seyreder; süre ve konfor kişiden kişiye değişir. Uygunluk kararı muayene ile verilir.

Muayenede frenilumun tek başına görünümü değil, dokuya uyguladığı kuvvet değerlendirilir. Dudak ya da yanak hafifçe dışa doğru çekildiğinde diş eti kenarının hareket edip etmediğine, bölgede beyazlaşma görülüp görülmediğine ve oluğun kenarında açılma olup olmadığına bakılır. Bunun yanında frenilumun tutunma yeri, keratinize doku bandının genişliği ve bölgenin fırçalanabilirliği kaydedilir. Bu bulgular, işlemin gerekli olup olmadığından çok hangi teknikle planlanacağının belirlenmesinde kullanılır.

Dudak bağı ile dil bağı çoğu zaman aynı başlık altında anılsa da farklı sorunları gündeme getirir. Dudak bağında öne çıkan konular diş eti kenarına binen çekme kuvveti, fırçalamanın güçleşmesi ve ön dişler arasındaki boşluktur. Dil bağında ise dilin yukarı ve yana hareketinin sınırlanması ile buna bağlı olarak konuşma ve beslenmeyle ilgili değerlendirmeler ön plandadır. Bu nedenle karar, bandın kalın görünmesine değil, hangi işlevin ne ölçüde etkilendiğine dayandırılır.