Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT)

Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, ışın demetinin koni biçiminde yayıldığı ve cihazın hasta çevresinde tek tur dönerek veri topladığı bir görüntüleme yöntemidir. Elde edilen veriden çene ve yüz bölgesinin üç boyutlu modeli oluşturulur; bölge istenen düzlemlerde kesit kesit incelenebilir. Diş hekimliğinde tıbbi tomografiye göre daha yaygın kullanılmaktadır.

İki boyutlu panoramik radyografi genel bir tarama sağlar; ancak yapıları üst üste düşürdüğü için kemiğin genişliğini ve komşu anatomik oluşumlarla üç boyutlu ilişkisini göstermez. KIBT bu sınırı ortadan kaldırır: alveolar kretin yüksekliği ve genişliği, alt çene sinir kanalının seyri, üst çene sinüs tabanının konumu ve kemik yoğunluğu değerlendirilebilir.

Bu nedenle KIBT en sık implant planlamasında, gömülü dişlerin komşu yapılarla ilişkisinin belirlenmesinde, kist ve benzeri lezyonların sınırlarının değerlendirilmesinde ve ileri periodontal kemik defektlerinin incelenmesinde gündeme gelir. Elde edilen veri, cerrahi planlamanın önceden yapılabilmesine de olanak tanır.

Görüntüleme her hastada rutin olarak istenmez. Radyasyondan korunma ilkeleri gereği, tetkikin sağlayacağı bilginin klinik kararı değiştirecek olması beklenir; bu değerlendirme hekim tarafından yapılır. Alınacak görüntünün kapsamı da gereken bölgeyle sınırlandırılır. Gereklilik kararı muayene ile verilir.

Hekim bu tetkiki isterken çoğunlukla belirli bir soruya yanıt arar: kemiğin genişliği planlanan implant için yeterli mi, gömülü dişin kökü alt çene sinir kanalıyla komşu mu, lezyonun sınırları nereye kadar uzanıyor? Sorunun önceden tanımlanmış olması, alınacak görüntünün kapsamının da buna göre sınırlandırılmasını sağlar. Klinik muayene bulguları ve varsa iki boyutlu film, bu karardan önce değerlendirilir.

Uygulama sırasında kişiden birkaç saniye boyunca hareketsiz kalması istenir; hareket görüntüde bulanıklığa yol açabildiği için bu ayrıntı önem taşır. Gebelik durumu ve yakın zamanda başka bir merkezde çekilmiş görüntülerin bulunması işlem öncesinde hekime bildirilmelidir; güncel bir görüntü, yeni bir tetkike gerek olup olmadığının değerlendirilmesinde kullanılabilir. Planlamanın nasıl ilerlediği için bkz. implant tedavi süreci.