Sondalama derinliği

Sondalama derinliği, ucu yuvarlatılmış ve milimetre işaretli periodontal sonda ile ölçülür. Sonda diş ile diş eti arasına hafif bir kuvvetle yerleştirilir ve dokunun izin verdiği yere kadar ilerletilir. Ölçüm her dişin çevresinde birkaç noktadan yapılır ve tüm ağız için periodontal harita çıkarılır.

Ölçümle birlikte kaydedilen ikinci önemli veri, sondalama sonrası kanamadır. Kanamanın bulunması bölgede etkin bir iltihabi sürecin sürdüğünü gösteren bulgulardan biri olarak değerlendirilir. Kanama görülmeyen bölgeler ise genellikle daha kararlı kabul edilir.

Sondalama derinliğinin tek başına yorumlanması yanıltıcı olabilir. İltihap nedeniyle şişmiş bir diş etinde ölçüm artmış görünse de gerçek bir bağlantı kaybı bulunmayabilir; buna yalancı cep denir. Tersine, diş etinin çekildiği bölgelerde ölçüm sığ çıkabilir ancak belirgin ataşman kaybı bulunabilir. Bu nedenle iki veri birlikte değerlendirilir.

Ölçüm sonuçları hem tanı hem de tedavi sonrası takip için kullanılır. Tedavinin ardından yapılan yeniden değerlendirmede derinliklerin ve kanama bölgelerinin karşılaştırılması, yanıtın izlenmesine olanak tanır. Derinliğin sürdüğü bölgelerde ek yaklaşımlar gündeme gelebilir; karar muayene ile verilir.

Ölçümün karşılaştırılabilir olması, aynı biçimde tekrarlanmasına bağlıdır. Sonda kök yüzeyine paralel tutulur, hafif ve olabildiğince değişmeyen bir kuvvetle ilerletilir; her dişin çevresinde önceden belirlenmiş noktalardan ölçüm alınır. Diş taşı, restorasyon kenarı ya da dokunun sıkı olması sondanın ilerlemesini etkileyebildiğinden tek bir değer üzerinden yorum yapılmaz. Kayıtlar tarihiyle birlikte saklanır ve sonraki seanslarda karşılaştırma bu kayıt üzerinden yapılır.

Hasta açısından ölçüm sırasında genellikle basınç ve dokunma hissi algılanır; iltihabın belirgin olduğu bölgelerde hassasiyet ve kanama görülebilir. Kanamanın ölçüm sırasında ortaya çıkması bir zarar göstergesi değil, bölgedeki iltihabın kaydedilen bir bulgusudur. Ölçümlerin ne sıklıkla tekrarlanacağı kişiye göre belirlenir; şikâyet bulunmasa da önerilen kontrollere gidilmesi, değişimin erken fark edilmesine olanak tanır.